كشورها بويژه كشورهاي جهان سوم اصولاً به رغم ساختار رسمي حاكم، تحت تاثير يكسري از مولفه هاي غيررسمي اداره مي شوند كه بارزترين وجه اين مولفه ها رابطه قدرت ميان افراد و گروههاي مختلف است. عربستان سعودي يكي از كشورهايي است كه عملكرد اين مولفه ها در آن جالب توجه است. در عربستان سعودي چند گروه اصلي قدرت را در دست دارند كه اين گروهها گاه در امتداد هم و گاه در تعارض با يكديگر حركت مي كنند. هر يك از اين گروهها، خود داراي زير مجموعه هاي خارجي است كه پيوند و رابطه قدرت ميان آنها نيز جالب به نظر مي رسد.اولين و موثرترين گروه قدرتمند در عربستان سعودي را خانواده سلطنت تشكيل مي دهد. خانواده سلطنت بطور مختصر «آل سعود» نام دارد ولي همين عنوان مختصر داراي انشعابات متعددي است. در مجموع و با احتساب شاخه هاي فرعي، آل سعود بيش از بيست هزار نفر را در بر مي گيرد. همه اين شاخه ها به رغم اختلافاتي كه با يكديگر دارند در يك چيز مشتركند و آن احترامي است كه براي محمدبن سعود يعني بنيانگذار سلطنت در عربستان قائل هستند.
تحول در دیپلماسی ، همانند تحول در دیگر صحنه های روابط بین الملل در نقطه مشخصی متوقف نمانده و هر گاه که ساختار جهانی دستخوش تغییر و تحول شده اند دیپلماسی نیز متحول شده . درطول تاریخ اشکال متفاوتی ازدیپلماسی میان کشورها وحکومتها مشاهده شده است این تحول در نتیجه فعالیت عوامل مختلفی بوده و مادام که عوامل تحول باقی باشند روند تحول نیز باقی است . عصر جدید در روابط بین الملل حاوی تحولات قابل توجهی در دیپلماسی بوده است در تبیین ابعاد این تحول به استفاده از اصطلاح دیپلماسی نوین در مقابل دیپلماسی کلاسیک روی آوردیم . در این نوشتار سعی بر آن است به نقاط عطف تاریخی این تحول و مؤلفه های مؤثر در آن اشاره شود . افزایش نقش آگاهی مردم در سطح جهانی ، کمرنگ شدن حاکمیت دولتها ، رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات ، رشد بازیگران غیر دولتی از اصلی ترین عواملی هستند که در تحول دیپلماسی نقش آفرینی می کنند .
* این مقاله با همکاری رؤیا نژادزندیه نوشته شده است
دکتر نوذر شفيعي